Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

View previous topic View next topic Go down

Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  AuLoNa on Thu Mar 12, 2009 8:46 pm



Kelmendi's mother's family spoke Albanian and Turkish (Photo: ©MK/ Java)

The majority of Kosovars speak Gheg, but officially use Tosk for historical reasons. As Kosovo emerges in the form of an independent state, Migjen Kelmendi, former rock star and editor in chief of 'Java' magazine, discusses 'nationalist deliriums'


No one defines themselves as being Kosovar in Kosovo. People identify themselves by saying: 'I'm Albanian' or 'I'm Serbian' or 'I'm Askhali'. Words which can become disconcerting for western Europeans freshly landed in Pristina. What is Kosovo? Where is its identity?

When we meet Migjen Kelmendi in his office, in a small building in the centre of Pristina, he has his own unconventional ideas on the subject. He's a real character: a rock star during the communist period with the band 'The Traces', he became a journalist during the eighties. He opposed Milosevic's regime, and fled Kosovo at the time of the NATO bombings in 1999. When he returned home, he was asked to head RTK, Kosovo's main public television station. Kelmendi lasted a year, leaving it to kick off his own independent magazine Java, today's leading opposition newspaper.
Banished language

In opposition to Albanian nationalism, and against the wall of silence that keeps its weight on the press, and certainly against the discrimination that encircles Gheg. 'What nobody knows is that we all speak Gheg in Kosovo, one of the two dialects that makes up the Albanian language,' explains the passionate, cultivated man who in 2007 received the 'press freedom award' from Reporters Without Borders for his Gheg magazine - his pride and joy. 'But all the newspapers are written in Tosk, the other dialect! Put simply, they do this just because it does better. During its entire communist period, Kosovars tried to imitate Albania, to be identified with something.'
Hear the difference

Gheg: Tung çka po bon, a je mire? ('Hello, how are you') http://static.cafebabel.com/mp3/gheg.mp3

Tosk: Hë më, ç’kemi ? Mire je ? ('Hello, how are you') http://static.cafebabel.com/mp3/tosk.mp3

When the magazine was launched in 2001, Kelmendi was put under pressure, subjected to intimidation and branded a 'traitor' to the Albanian cause. 'Today, the Gheg language is banished,' the forty-nine year old says. 'This rejection is far from being harmless. There's a desire to show a united Albanian people with a single identity but this isn't the reality of things! That's a nationalistic delirium, like believing in a Greater Albania or some Golden Age from the past.'
Like in 1945

'Those people won't tolerate difference,' Kelmendi says of nationalists. 'They don't like the others'. We, the Albanians, are not alone in Kosovo, even if we're surrounded by 90% Albanophones. Building a Kosovar state on an ethnic model will not get the job done,' he denounces. His dream for a multiethnic state is a Kosovo where sentiment doesn't rest on a community, but instead loyalty towards a state in service to its citizens.'All we need is a society based on common values.'

To further illustrate his point, Kelmendi gives a particularly symbolic symbolic example for western Europeans. 'In 1945 in Germany, it was impossible to talk about nationalism, even though it was necessary to rebuild the German state. We have to do the same thing here: develop the sentiment of the citizens, and demystify all nationalisms which divide Kosovo.'

Kelmendi is optimistic. 'There are signs that mentalities are progressing forwards in this sense. In the case of the flag of a future Kosovo, a contest was organised for the design of the new symbol of the Kosovar state. However, the one we see everywhere today is Albanian. For the nationalists, that competition was considered a crime of treason. But more than 1, 000 people participated - it's important for Kosovo.'
Profession: provocateur

He also points out the low ranking of the Albanian Nationalist party, which is under 1%. 'Another important thing is that the Ahtisaari plan is still in discussions in the international courts, and Kosovo's parliament has started to ratify it.'

There is also the fight against those big men in Belgrade: president Boris Tadi and prime minister Vojislav Koštunica who are 'nothing but copies of Milosevic. They use the Serbs in Kosovo like a political tool, excluding them from what's happening here until the day that the constitution comes about, when Serbian rights will be preserved. They too will have a place in parliament.'

The intellectual, musician and journalist leaves us with the willpower to bring back the canon into Albanian culture. 'I never changed occupations,' he concludes. 'I've always pushed boundaries and asked questions: I'm a provocateur.' Provocateur, yes, and with good cause.

AuLoNa
No rank
No rank

Female
Number of posts : 1002
Location : USA
Humor : Plenty..:)
Registration date : 2009-01-27
Points : 118
Reputation : 33

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  ZEUS10 on Thu Mar 12, 2009 9:02 pm

Gheg dialekt is a treasure, we must preserve it at any cost. We must not look at it as something alien to the Albanian standart language identified with tosk dialect. The gheg dialect is ultimately an Albanian one, and we can track our history studing it.

_________________

The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

ZEUS10
King
King

Male
Number of posts : 712
Location : CANADA
Humor : Great, the lightning during the anger greater.
Registration date : 2009-01-27
Points : 150
Reputation : 53

http://www.zeus10.com

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  ZEUS10 on Thu Mar 12, 2009 9:06 pm

AuLoNa wrote:

Gheg: Tung çka po bon, a je mire? ('Hello, how are you') http://static.cafebabel.com/mp3/gheg.mp3

Tosk: Hë më, ç’kemi ? Mire je ? ('Hello, how are you') http://static.cafebabel.com/mp3/tosk.mp3

To be precise Tosk sentence stands like this: Tjeta çfare po bën? Mire je?

_________________

The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

ZEUS10
King
King

Male
Number of posts : 712
Location : CANADA
Humor : Great, the lightning during the anger greater.
Registration date : 2009-01-27
Points : 150
Reputation : 53

http://www.zeus10.com

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  AuLoNa on Thu Mar 12, 2009 9:07 pm

This topic has been open many times on the other side. I have always said, that since we can not change the standard that has been taught in our schools now for quite sometimes, and is more understandable, in everyday business world, the next best thing, is to enter the dialect classes as required in our school system, form every region of our country, so we all learn the rich language that hides within these dialects, both Gheg, Tosk, Lab, Cham, ect.

AuLoNa
No rank
No rank

Female
Number of posts : 1002
Location : USA
Humor : Plenty..:)
Registration date : 2009-01-27
Points : 118
Reputation : 33

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  Leka on Thu Mar 12, 2009 9:08 pm

Gheg: Tung çka po bon, a je mire? ('Hello, how are you')

Tosk: Hë më, ç’kemi ? Mire je

Qashtu ashte kur tallalet merren me gjuheti(linguiste)

Fjala tunge ashe shkurtim rrugaq i fjales Tunjatjeta/tungjatjeta, fjale qe njesoj perdoret nga veriu ne jug. Tjetra po ashtu fjala "he me" ashte shkurtim rrugaq i fjaleve (he mer/more) po adhe geget e kan ta njajten fjale (he mar)

Tash ato te dardanise dhe mbar Shqiptaret te ruhen nga bastardimi i fjaleve te huaja qe e kan mushe median tone dhe po e shkaterrojne gjuhen tone plotesisht.

Pastja kto njerez qe e kan shkru bashke me at "Kelmendasin" a jane te kualifukum me fole per gjana te tilla, apo thjeshte nje tallal flet me nje tallal tjeter.

Humbje kohe te merresh me nje artikull kaq amator dhe pa baze dhe mbeshtetje akademiko/arsimore.

Leka
Moderator
 Moderator

Male
Number of posts : 334
Registration date : 2009-01-27
Points : 64
Reputation : 20

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  ZEUS10 on Thu Mar 12, 2009 9:19 pm

Basicly there are only these main slight differences betwen Gheg and Tosk dialects:
(from Shaban Demiraj)
rhotacism - Gheg has n where Tosk has r
ā + tautosyllabic nasal > Gheg low-central or low-back vowel; > Tosk mid-central, or low-front-to-central vowel
ō > uo > Gheg vo, Tosk va
infinitival use of verbal adjective preceded in Gheg by me and in Tosk by për të
difference in lexemes, noun plurals, suppletion of the aorist system of the verb


_________________

The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

ZEUS10
King
King

Male
Number of posts : 712
Location : CANADA
Humor : Great, the lightning during the anger greater.
Registration date : 2009-01-27
Points : 150
Reputation : 53

http://www.zeus10.com

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  zojs on Thu Mar 12, 2009 10:18 pm

If you speak about language, you speak about everything!

Kur 'njësia e gjuhës është njësia e kombit' ne kemi njësinë tonë kombëtare, një gjuhë që merremi vesh të gjithë shqiptarët e botës, e nëse dikush nuk don ta kuptojë, e nuk ka aftësi shprehëse e vetëdije kombëtare, shprehet nëpër dialekte të veta, por mos të na imponojë një dialekt për gjith kombin! Duhet ta kuptojë secili shqiptar, se me dialektin e vet, nuk mund të flasi në aspektin kombëtar. Mund dhe duhet të fillojë gjithmonë në gjuhë kombëtare letrare, por askush nuk ia mohon të drejtën secilit shqiptarit, ta plotësoj edhe me fjalorin e tij dialektor, një fjalë a fjali, kur ka fakte plotësuese - por sëpari të mësohemi të flasim e shkruajmë bukur gjuhën letrare - sepse gjuha letrare jep njësinë e kombit, me atë matet kombi, si një tërësi kompakte, në rradhët e kombeve të botës!

Një intelektual shqiptar, linguist, historian, filolog, etnograf etj., posaçërisht, një studjues linguistike, që nuk njeh fonetiken historike dhe morfologjinë historike të dy dialekteve tona kryesore, nuk ka pse mashtron mëtutje kombin se njeh a flet Shqip, kushdoqoftë ai, që pretendon të jetë!

Dialektet e Shqipes, të folmet, krahinarizmat, lokalizmat etj., mund të studjohen, analizohen, gjurmohen për aq aftësi sa ka shqiptari intelektual, në aspekt shkencor, kulturor e historik, sepse pa to as nuk do ishte vet Shqipja, ato formuan gjuhën, ato janë baza shkencore e gjuhës shqipe - po mbi të gjitha është gjuha letrare shqipe dhe ato dialekte, si gegënishtja apo toskërishtja, apo dilaekte e nëndialekte tjera duhet të gjurmohen, hulumtohen në shprehjen e letrarishtes shqipe, mund ta pasurojnë fjalorin shqiptar, kulturën shqiptare, sepse sa më shumë përgjegjëse të një fjale të kemi - aq më e pasur dhe më e fortë është vet gjuha. Shqipja ka atë fenomen të tillë spjegimi, më shumë se asnjë gjuhë tjetër, ku për një fjalë kemi disa përgjegjëse të saj dhe ajo është vet mrekullia e Shqipes!

Sipas artikullit lartë, shihet hapur se po tentohet të ndahet gjuha ashtu sikurse edhe kombi, por nuk do tëndodhi një gjë e tillë kurrë,sepse edhe faza kalimtare e Kosovës, me të gjitha ato çudira politike, nuk ka shansë askush të gëzohet as armiku, as të dëshprohet miku, që shqiptari i Kosovës ta ndrrojë identitetin e tij nga identiteti shqiptar! Pretendimet e tilla janë të pavlera, se as gegët as toskët nuk mund të veprojnë në ndasi gjuhe letrare, po për plotësime e pasurime të letrarishtes shqipe, historikut të saj, lidhjes gjenetike të gjuhës, pajisjes me forma të shprehjes sa më të bukur, sa më të shkurtë, sa më natyrale dhe të kapshme për folësin shqiptar dhe për tëhuajin që merret me studimin e përhapjen e Shqipes në botë!

Shprehjet e përditshme dialektore bëhen pikërisht në saje të mosaftësisë të shprehet shqiptari në nivel kombëtar, duke deformuar e bastardhuar gjuhën me lokalizma e deformime fonetike të gjuhës, gjoja po flas më shkurt, gjoja po merremi vesh më mirë, gjoja po flasim më lirshëm, kalohet në gjeste të mbrapshta, që vetiu tregon se nuk është i përmasave kombëtare! Ajo nuk është aq tragjike, kur edhe disa intelektual, që i thonë vetit, e në infomedia, shtyp, radio e TV edhe deri nëpër mediat elektronike - tregojnë nivelin e ulët të të shprehurit shqip edhe nëse shprehen si me zor, japin shenja se athua kanë kryer ndonjë shkollim shqip dikund, apo kanë lexuar ndonjë libër shqip!

Në këtë themë duhet shkruar vetëm shqip, e për joshqipfolësit, të bëhen përkthime nëvariante të gjuhëve tjera, ngase kjo është çështje brëndashqiptare.

zojs
No rank
No rank

Male
Number of posts : 157
Registration date : 2009-01-27
Points : 16
Reputation : 16

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  qiellikalter on Thu Mar 26, 2009 7:02 pm

Edhe studiuesit e shqipes e kane dhene mendimin per kete ceshtje. Rexhep Qosja eshte shprehur qarte qe eshte shume e rrezikshme te lihet menjane gjuha letrare shqipe apo te zevendesohet identiteti shqiptar me nje identitet te ri kosovar.
Per mendimin tim shqiptaret duhet te qendrojne te bashkuar nen nje flamur, nen nje komb, nen nje gjuhe letrare. Dialektet le ta pasurojne sa me shume gjuhen e folur aty ku ndihen boshlleqe. Le te mblidhen gjuhetaret e studiuesit e te paraqesin tezat shkencore se si mund te perfaqesohet me shume edhe dialekti geg ne gjuhen letrare, po ama te kemi gjithmone nje gjuhe letrare per te gjithe shqiptaret.

qiellikalter
Junior Member
Junior Member

Number of posts : 25
Registration date : 2009-03-20
Points : 11
Reputation : 6

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  AuLoNa on Thu Mar 26, 2009 7:10 pm

qiellikalter wrote:Edhe studiuesit e shqipes e kane dhene mendimin per kete ceshtje. Rexhep Qosja eshte shprehur qarte qe eshte shume e rrezikshme te lihet menjane gjuha letrare shqipe apo te zevendesohet identiteti shqiptar me nje identitet te ri kosovar.
Per mendimin tim shqiptaret duhet te qendrojne te bashkuar nen nje flamur, nen nje komb, nen nje gjuhe letrare. Dialektet le ta pasurojne sa me shume gjuhen e folur aty ku ndihen boshlleqe. Le te mblidhen gjuhetaret e studiuesit e te paraqesin tezat shkencore se si mund te perfaqesohet me shume edhe dialekti geg ne gjuhen letrare, po ama te kemi gjithmone nje gjuhe letrare per te gjithe shqiptaret.

Mirese erdhe qiellikalter.... Smile

Bashkohem ploteshisht me mendimin tend.
Duhet te pasurojme gjuhen tone me dialekte por jo te fillojme ta nderrojme ate.
E mira e te mirave eshte qe neper shkollera te futet mesimi i dialekteve, njesoj si klase arti me qellim qe te gjitha rajonet te kene njohuri midis dialekteve te njeri-tjetrit.

AuLoNa
No rank
No rank

Female
Number of posts : 1002
Location : USA
Humor : Plenty..:)
Registration date : 2009-01-27
Points : 118
Reputation : 33

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  ZEUS10 on Thu Mar 26, 2009 7:15 pm

qiellikalter wrote:Edhe studiuesit e shqipes e kane dhene mendimin per kete ceshtje. Rexhep Qosja eshte shprehur qarte qe eshte shume e rrezikshme te lihet menjane gjuha letrare shqipe apo te zevendesohet identiteti shqiptar me nje identitet te ri kosovar.
Per mendimin tim shqiptaret duhet te qendrojne te bashkuar nen nje flamur, nen nje komb, nen nje gjuhe letrare. Dialektet le ta pasurojne sa me shume gjuhen e folur aty ku ndihen boshlleqe. Le te mblidhen gjuhetaret e studiuesit e te paraqesin tezat shkencore se si mund te perfaqesohet me shume edhe dialekti geg ne gjuhen letrare, po ama te kemi gjithmone nje gjuhe letrare per te gjithe shqiptaret.

E para dua te te uroj mireseardhjen ketu. Komuniteti yne ka nevoje dhe per zerin tuaj.
Persa ju perket dialekteve, ato jane nje pasuri e pacmuar. Sigurisht qe gjuha letrare nuk duhet cenuar, por duhet te behet kujdes, qe arsimimi dhe ne pergjithesi cdo subjekt qe perdor gjuhen letrare, te ruaj nje raport te drejte midis dialektit lokal dhe gjuhes zyrtare, duke mos dekurajuar ate lokal.

_________________

The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

ZEUS10
King
King

Male
Number of posts : 712
Location : CANADA
Humor : Great, the lightning during the anger greater.
Registration date : 2009-01-27
Points : 150
Reputation : 53

http://www.zeus10.com

Back to top Go down

Re: Gheg or Tosk: dialect still divides Kosovo

Post  Sponsored content Today at 6:18 pm


Sponsored content


Back to top Go down

View previous topic View next topic Back to top

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum